In de architectuur staat privacy voor de afbakening van een persoonlijke, besloten ruimte. Het gaat over muren, deuren en gordijnen die beschutting bieden tegen de blikken van buitenaf. Het is de essentie van een veilig en persoonlijk thuis.
In de wereld van openbaar bestuur en de digitale samenleving is privacy net zo’n fundamentele behoefte. Het is het recht van de burger om zelf te bepalen welke persoonlijke informatie wordt gedeeld, met wie en onder welke voorwaarden. Net zoals je zelf kiest wie je in je huis uitnodigt, kies je als burger welke data je met de overheid deelt. Dit vormt de kern van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), die de bescherming van persoonsgegevens waarborgt.
Privacy als bouwsteen voor autonomie
Waar transparantie een overheid in staat stelt verantwoording af te leggen, stelt privacy de burger in staat om autonoom te zijn. Het gaat over de bescherming tegen ongewenste inmenging en de vrijheid om te handelen zonder constante controle of het risico van misbruik van persoonlijke gegevens.
Een gemeente die het belang van privacy inziet, biedt een veilige omgeving. Dit betekent:
- Duidelijkheid over data: welke gegevens worden verzameld, met welk doel en hoe lang ze worden bewaard.
- Controle voor de burger: de mogelijkheid om gegevens in te zien, te corrigeren of te laten verwijderen.
- Gegevensminimalisatie: er worden alleen gegevens verzameld die strikt noodzakelijk zijn voor een bepaalde dienst, zoals jeugdhulp of subsidieaanvragen.
- Goede beveiliging: technische en organisatorische maatregelen om datalekken te voorkomen.
Voor de burger is het essentieel te weten dat de overheid niet meer weet dan nodig is. Dit draagt bij aan een relatie van vertrouwen, omdat de inwoner zich gerespecteerd en beschermd voelt. De overheid mag open en transparant zijn over haar processen, maar moet tegelijkertijd een private ruimte creëren waarin de burger zichzelf kan zijn.
Kortom, de brug tussen architectuur en het openbaar bestuur is ook hier helder: het is de gedeelde verantwoordelijkheid om een omgeving te creëren waarin zowel openheid als beslotenheid een plaats hebben. Het gaat erom de juiste balans te vinden tussen een glazen huis en een veilige, private ruimte.
de Sociaal Architect 